Tapu müdürlüklerinde 65 yaş ve üzeri vatandaşlardan rutin olarak sağlık raporu istenmesi uygulamasına son verildi. Ancak mülkiyet güvenliği ve işlem hızı dengesini korumak adına, tapu memurunun makul bir şüphe duyması halinde her yaş grubu için rapor talep etme yetkisi hala baki.
Türkiye’de gayrimenkul alım-satım süreçlerinde en çok merak edilen ve sıkça tartışılan konulardan biri olan "65 yaş üstü vatandaşların tapuda işlem yaparken sağlık raporu alması zorunlu mu?" sorusuna resmi kaynaklar netlik kazandırdı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM), vatandaş memnuniyeti ve bürokrasinin azaltılması ilkeleri doğrultusunda bu konudaki rutin uygulamayı kaldırdı. Artık tapu müdürlüklerine başvuran 65 yaş üzeri kişiler, sadece yaşları gerekçe gösterilerek sağlık raporu almaya zorlanmayacak.
Rutin Uygulama Kalktı, "Şüphe" Esası Geldi
Eski dönemlerde, tapu sicilinin güvenliğini garanti altına almak amacıyla 65 yaşın üzerindeki herkesten otomatik olarak "akli melekeleri yerindedir" raporu isteniyordu. Bu durum, özellikle yaşına rağmen sağlıklı olan ve işlemlerini kendi başına yürütebilen vatandaşlar için zaman kaybına ve mağduriyete yol açabiliyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte bu otomatiğe bağlanmış süreç tarihe karıştı. TKGM’den yapılan resmi açıklamada, 65 yaşın üzerinde olmanın tek başına sağlık raporu alınmasını gerektirmediği, asıl olanın kişinin fiil ehliyetine sahip olup olmadığı olduğu vurgulandı.
Tapu Memuru Ne Zaman Rapor İsteyebilir?
Zorunluluğun kaldırılması, sağlık raporunun tapudan tamamen silindiği anlamına gelmiyor. Gayrimenkul işlemleri mülkiyet hakkını doğrudan etkilediği için yüksek risk taşır. Bu nedenle, tapu müdürlüğünde işlemi yürüten memur, mülkiyet sicilinin güvenliğini korumakla sorumludur. Eğer tapu memuru, işlem yapan vatandaşın ifade, tavır ve davranışlarından yola çıkarak akli melekelerinin yerinde olmadığına veya ayırt etme gücüne sahip olmadığına dair makul ve ciddi bir şüphe duyarsa, bu şüpheyi gidermek amacıyla yaş sınırı olmaksızın her vatandaştan durum bildirir sağlık kurulu raporu talep edebilir.
Bu durum, özellikle konuşma güçlüğü yaşayan, sorulara tutarsız cevaplar veren, nerede olduğunu veya ne sattığını tam olarak idrak edemeyen veya baskı altında olduğu izlenimi veren kişiler için geçerli olabilir. Ayrıca, bir ihbar veya şikayet bulunması durumunda da memur rapor isteyebilir.
Soru Cevap Bölümü
1. Babam 70 yaşında, evini satacak. Sağlık raporu almak zorunda mıyız? Hayır, rutin olarak rapor almak zorunda değilsiniz. Ancak tapu memuru işlem anında babanızın davranışlarından şüphelenirse rapor talep edebilir.
2. Sağlık raporunu nereden alabiliriz ve geçerlilik süresi ne kadardır? Sağlık Bakanlığı'na bağlı tam teşekküllü devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri veya aile hekimlerinden alınabilir. Alınan raporun geçerlilik süresi genellikle 6 aydır.
3. Tapu memuru şüphelenip rapor isterse ne yapmalıyım? Bu durumda işlemi durdurup, istenen raporu almak için sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Rapor geldikten sonra işlem kaldığı yerden devam eder.
4. 65 yaş raporu zorunluluğunun kalkması, notar işlemlerini de etkiler mi? Evet, benzer bir yaklaşım noter işlemlerinde de geçerlidir. Türkiye Noterler Birliği ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) da sadece yaş temelinde rutin rapor istenmesinin ayrımcılık olduğunu ve ancak somut şüphe durumunda istenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Tavsiye ve Notlar
-
İşlem Öncesi Kontrol: Özellikle yaşlı yakınları adına işlem yapacak olanlar, işlem öncesinde tapu müdürlüğü ile iletişime geçerek memurun güncel inisiyatifi hakkında bilgi alabilirler.
-
Hazırlıklı Olun: Eğer işlem yapacak kişinin belirgin bir sağlık sorunu veya iletişim güçlüğü varsa, zaman kaybetmemek adına önceden aile hekiminden basit bir fiil ehliyeti raporu almak süreci hızlandırabilir.
-
Dijital Çözümler: Gelecekte, hastanelerden alınan sağlık raporlarının dijital olarak doğrudan Tapu ve Kadastro sistemine (TAKBİS) entegre edilmesi ve fiziksel rapor taşıma zorunluluğunun tamamen ortadan kalkması hedeflenmektedir.
Etiketler: tapu işlemleri, 65 yaş sağlık raporu, fiil ehliyeti Hashtagler: #Tapuİşlemleri #65YaşRaporu #GayrimenkulMevzuatı
