Ev sahiplerinin yasal sınırların çok üzerinde kira artışı talep etmesi, son dönemde milyonlarca kiracının en büyük endişesi haline geldi.
Peki yasal artış oranını kabul etmeyen ve daha yüksek zam isteyen ev sahiplerine karşı kiracının yasal hakları nelerdir? İşte kiracıları koruyan hukuki kalkanlar, fahiş zam taleplerine karşı adım adım yapılması gerekenler ve tahliye tehditlerine karşı izlenecek yollar.
Ev Sahibi Yüksek Zam Dayatıyorsa Kiracılar Ne Yapmalı
Mevcut ekonomik dalgalanmalar ve konut piyasasındaki hareketlilik, ev sahipleri ile kiracılar arasındaki zam pazarlıklarını giderek daha çetin bir hale getiriyor. Birçok kiracı, sözleşme yenileme dönemi geldiğinde "Piyasa çok yükseldi, kirayı şu kadar yapmazsan evden çık" tehdidiyle karşı karşıya kalıyor. Ancak kanunlar, kiracının barınma hakkını korumak için çok net sınırlar çiziyor.
Yasal Zam Sınırını Bilmek En Büyük Gücünüz Kira sözleşmelerinde yapılacak yıllık artış oranı kanunlarla belirlenmiştir. Yüzde 25'lik sabit zam sınırının kalkmasının ardından, kira artışları yeniden TÜFE 12 aylık ortalamasına göre yapılmaya başlandı. Eğer sözleşmenizin üzerinden 5 yıl geçmemişse, ev sahibiniz TÜFE 12 aylık ortalamasının üzerinde bir zam talep edemez. Bu oran, yasanın izin verdiği maksimum tavandır.
Ev Sahibi Fazla Zam İsterse Nasıl Bir Yol İzlenmeli Ev sahibiniz yasal sınırın üzerinde bir rakam dayatıyorsa paniğe kapılmayın ve şu adımları izleyin:
-
İletişimi Yazılı Tutun: Anlaşmazlık durumlarında söz uçar yazı kalır kuralı işler. Zam taleplerini ve cevaplarınızı WhatsApp veya SMS gibi yazılı kanallar üzerinden yapmaya özen gösterin.
-
Yasal Oranı Hesaplanıp Bankadan Yatırın: Ev sahibi kabul etmese dahi, TÜFE oranında (veya sözleşmede yazan daha düşük bir oran varsa o oranda) zammınızı hesaplayın. Kira bedelini banka yoluyla, açıklama kısmına "X Ayı Kira Bedeli (TÜFE Oranında Artırılmış)" yazarak gönderin.
-
Elden Ödeme Yapmayın: Ödemelerinizi mutlaka resmi yollarla gerçekleştirin. Yasal zammı yaparak kiranızı düzenli ödediğiniz sürece ev sahibi sizi "kirayı eksik ödedi" bahanesiyle evden çıkaramaz.
5 Yılı Dolduran Sözleşmelerde Süreç Nasıl İşliyor Eğer aynı evde 5 tam yılı doldurduysanız, ev sahibinin "Kira Tespit Davası" açma hakkı doğar. Ev sahibi, bölgedeki emsal kiralara dayanarak kiranın piyasa koşullarına çekilmesini mahkemeden talep edebilir. Ancak burada da kiracıyı koruyan bir mekanizma vardır: Hakkaniyet İndirimi.
Hakim, bilirkişi raporuyla yeni kirayı belirlerken, eski kiracının evi koruduğunu ve düzenli ödeme yaptığını göz önünde bulundurarak genellikle yüzde 10 ile 20 arasında bir "eski kiracı indirimi" uygular. Yani ev sahibi piyasadaki en yüksek rakamı doğrudan alamaz.
Tahliye Tehditlerine Karşı Haklarınız "İstediğim zammı yapmıyorsan evimden çık" söylemi hukuki olarak geçersizdir. Türk Borçlar Kanunu'na göre kira sözleşmeleri, kiracı istemedikçe her yıl otomatik olarak uzar. Ev sahibinin sizi çıkarabilmesi için;
-
Kendisinin veya birinci derece yakınının samimi ve zorunlu konut ihtiyacı olması (ve bunu mahkemede ispatlaması),
-
Kiranın ödenmemesi nedeniyle bir yıl içinde iki haklı ihtar çekilmiş olması,
-
Evde esaslı bir tadilat/yıkım kararı olması,
-
Veya sözleşmenin 10 yıllık uzama süresini doldurmuş olması gerekir.
Arabuluculuk Süreci Zorunlu Hale Geldi Unutulmamalıdır ki, kira uyuşmazlıklarında doğrudan mahkemeye gidilemiyor. Ev sahibi zam veya tahliye davası açmadan önce zorunlu olarak arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu süreçte uzman bir hukukçudan destek alarak, haklarınızı arabuluculuk masasında da güçlü bir şekilde savunabilirsiniz.
Etiketleri
Kira artışı yasal sınırı, ev sahibi yüksek zam, kiracı hakları
#KiraciHaklari #KiraZammi #EmlakHukuku
