Kiralanan konutun satılması ya da yeniden kiraya verilmesi sürecinde en sık yaşanan sorunlardan biri, kiracının evi alıcılara veya yeni kiracı adaylarına göstermeyi reddetmesi oluyor.
Peki kiracı evi göstermek zorunda mı? Ev sahibi bu durumda hangi yasal haklara sahip? Türk Borçlar Kanunu, Yargıtay kararları ve uzman görüşleri doğrultusunda, evi göstermeyen kiracıya karşı izlenebilecek hukuki yolları ve tarafların haklarını tüm yönleriyle derledik.
Kiracının Evi Göstürme Yükümlülüğü Kanunda Düzenleniyor
Konut piyasasında son yıllarda en fazla uyuşmazlık yaşanan konulardan biri, satılık veya yeniden kiraya verilecek taşınmazların kiracı tarafından gösterilmemesi olarak öne çıkıyor. Ev sahipleri, mülklerini satmak ya da yeni kiracı bulmak isterken, bazı kiracıların eve kimseyi almak istememesi nedeniyle ciddi mağduriyet yaşayabiliyor.
Türk Borçlar Kanunu ise bu konuda tarafların hak ve yükümlülüklerini açık şekilde düzenliyor. Kanuna göre kiracı, belirli şartlar altında taşınmazın gösterilmesine katlanmakla yükümlüdür. Ancak bu yükümlülük sınırsız değildir. Ev sahibinin de kiracının özel hayatına ve konut dokunulmazlığına saygı göstermesi gerekir.
Bu nedenle hem kiracının hem de ev sahibinin haklarını bilerek hareket etmesi, ileride doğabilecek hukuki ihtilafların önüne geçilmesini sağlar.
Türk Borçlar Kanunu Ne Diyor?
Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre kiracı, kira sözleşmesinin sona ermesine yakın dönemde veya taşınmazın satışı gibi haklı nedenlerin bulunması halinde, makul ölçüler içinde taşınmazın gösterilmesine izin vermek zorundadır.
Bu yükümlülüğün amacı, taşınmazın ekonomik değerinin korunması ve malikin mülkiyet hakkının gereksiz şekilde engellenmemesidir.
Ancak bu durum, ev sahibinin istediği gün ve saatte haber vermeden eve girebileceği anlamına gelmez. Kiracının özel yaşamı anayasal güvence altındadır ve gösterimlerin makul sürelerde, önceden haber verilerek yapılması gerekir.
Dolayısıyla kanun, hem mülkiyet hakkını hem de kiracının konut dokunulmazlığını dengeli şekilde korumayı amaçlamaktadır.
Ev Sahibi İstediği Zaman Eve Girebilir mi?
Hayır.
Kiralanan taşınmazın mülkiyeti ev sahibine ait olsa da kira süresi boyunca kullanım hakkı kiracıdadır. Bu nedenle ev sahibi, anahtarı olsa bile kiracının izni olmadan eve giremez veya evi üçüncü kişilere gösteremez.
Kiracının açık rızası olmadan yapılan girişler, hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.
Bu nedenle ev sahibi;
- Önceden haber vermeli,
- Uygun tarih belirlemeli,
- Kiracının günlük yaşamını mümkün olduğunca aksatmamalı,
- Gösterimleri makul sürelerle sınırlı tutmalıdır.
Bu kurallara uyulması, taraflar arasındaki güven ilişkisinin korunması açısından da önem taşır.
Evi Göstürmek Zorunlu mu?
Kiracı, haklı bir neden olmaksızın evi sürekli olarak göstermeyi reddedemez.
Örneğin;
- Taşınmaz satışa çıkarılmışsa,
- Kira sözleşmesinin bitimine kısa süre kalmışsa,
- Yeni kiracı arayışı başlamışsa,
kiracının makul zamanlarda gösterime izin vermesi beklenir.
Ancak gösterimlerin her gün yapılması veya kiracının yaşam düzenini bozacak sıklıkta olması hukuka uygun kabul edilmez.
Bu nedenle uygulamada tarafların ortak bir takvim oluşturması en sağlıklı yöntem olarak görülmektedir.
Makul Süre ve Makul Saat Kavramı Neden Önemli?
Kanunda "makul süre" kavramı özellikle vurgulanmaktadır.
Her gün, günün her saatinde veya habersiz şekilde gösterim yapılması beklenemez.
Genellikle;
- Hafta sonu belirli saatlerde,
- Akşam mesai sonrası,
- Önceden haber verilerek,
- Tarafların anlaşacağı zaman dilimlerinde
gösterim yapılması uygun kabul edilmektedir.
Kiracının çalışma saatleri, çocukların durumu, sağlık sorunları veya özel yaşamı da dikkate alınmalıdır.
Kiracı Hangi Durumlarda Gösterimi Erteleyebilir?
Kiracı her gösterim talebini kabul etmek zorunda değildir.
Haklı gerekçelerin bulunması halinde gösterim tarihi değiştirilebilir.
Bunlardan bazıları şunlardır:
- Hastalık,
- Evde küçük çocuk bulunması,
- Sınav dönemi,
- Gece vardiyası sonrası dinlenme ihtiyacı,
- Evde tadilat yapılması,
- Önceden planlanmış şehir dışı seyahati.
Ancak haklı neden sona erdiğinde kiracının makul bir tarihte gösterime izin vermesi beklenir.
Sürekli Ret Durumunda Ne Olur?
Kiracı hiçbir haklı gerekçe göstermeden tüm gösterim taleplerini reddediyorsa hukuki uyuşmazlık ortaya çıkabilir.
Bu durumda ev sahibi öncelikle yazılı iletişim kurmalı ve gösterim talebini belgelemelidir.
İhtarname gönderilmesi, ileride açılabilecek davalarda önemli delillerden biri olarak değerlendirilebilir.
Mahkemeler, tarafların iyi niyetli davranıp davranmadığını da dikkate almaktadır.
Satış Sürecinde Tarafların İş Birliği Büyük Önem Taşıyor
Gayrimenkul uzmanlarına göre taşınmaz satışlarının uzamasındaki nedenlerden biri de gösterim sorunlarıdır.
Evin düzenli şekilde gösterilememesi;
- Alıcı sayısını azaltabiliyor,
- Satış süresini uzatabiliyor,
- Taşınmazın değer kaybına neden olabiliyor.
Bu nedenle hem kiracının hem de ev sahibinin karşılıklı anlayış içinde hareket etmesi öneriliyor.
Kiracı, makul ölçülerde gösterime izin vererek sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirirken; ev sahibi de kiracının yaşam düzenine saygı göstermelidir.
Evi Göstermeyen Kiracıya İhtarname Gönderilebilir mi?
Kiracı, haklı bir gerekçe olmaksızın taşınmazın gösterilmesini sürekli engelliyorsa, ev sahibinin başvurabileceği ilk hukuki yollardan biri noter aracılığıyla ihtarname göndermektir.
İhtarname ile;
- Taşınmazın satılık veya kiralık olduğu,
- Gösterim talebinin hangi gerekçeyle yapıldığı,
- Gösterimin tarih ve saatinin makul şekilde belirlendiği,
- Kiracının kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği
yazılı olarak bildirilir.
Bu belge, ilerleyen süreçte açılabilecek davalarda önemli bir delil niteliği taşıyabilir.
Kiracı Sürekli Engel Çıkarırsa Dava Açılabilir mi?
Evet.
Kiracının hiçbir haklı neden göstermeden taşınmazın gösterilmesini sürekli engellemesi durumunda ev sahibi, yargı yoluna başvurabilir.
Mahkemeler, somut olayın özelliklerine göre;
- Gösterim taleplerinin makul olup olmadığını,
- Ev sahibinin iyi niyetli davranıp davranmadığını,
- Kiracının haklı bir gerekçesinin bulunup bulunmadığını,
- Tarafların uzlaşma çabalarını
ayrıntılı şekilde değerlendirir.
Kiracının tamamen keyfi davranarak satış veya yeniden kiralama sürecini engellediğinin ispatlanması halinde mahkeme, ev sahibinin taleplerini haklı bulabilir.
Tazminat Talebi Gündeme Gelebilir mi?
Bazı durumlarda ev sahibinin maddi zarara uğradığını ispat etmesi halinde tazminat talebi de gündeme gelebilir.
Örneğin;
- Satışın uzun süre gerçekleşememesi,
- Alıcının vazgeçmesi,
- Yeni kiracının bulunamaması,
- Ek ilan ve pazarlama giderlerinin oluşması
gibi zararların kiracının haksız davranışından kaynaklandığı somut delillerle ortaya konulabilirse, hukuki sorumluluk doğabilir.
Ancak her olay kendi özel koşulları içinde değerlendirilir ve tazminat için zararın ispat edilmesi gerekir.
Yargıtay Uygulamaları Ne Yönde?
Yargıtay'ın kira hukukuna ilişkin kararlarında, kiracının taşınmazın gösterilmesine makul ölçülerde katlanma yükümlülüğü bulunduğu yönünde değerlendirmeler yer almaktadır.
Bununla birlikte Yargıtay, ev sahibinin de bu hakkını kötüye kullanamayacağını vurgulamaktadır.
Kararlarda öne çıkan temel ilkeler şunlardır:
- Gösterim talepleri makul zamanlarda yapılmalıdır.
- Kiracının özel hayatı korunmalıdır.
- Önceden haber verilmeden eve girilemez.
- Gösterim sıklığı kiracıyı rahatsız edecek düzeyde olmamalıdır.
- Tarafların dürüstlük kuralına uygun davranması beklenir.
Bu yaklaşım, hem mülkiyet hakkını hem de kiracının konut dokunulmazlığını birlikte korumayı amaçlamaktadır.
Ev Sahibi Çilingirle Eve Girebilir mi?
Hayır.
Kiracı taşınmazı kullanma hakkına sahip olduğu sürece ev sahibi, kiracının izni olmadan çilingir çağırarak eve giremez veya alıcıları eve sokamaz.
Böyle bir davranış;
- Konut dokunulmazlığının ihlali,
- Özel hayatın gizliliğinin ihlali,
- Maddi ve manevi tazminat talepleri
gibi hukuki sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle tüm gösterimlerin kiracının bilgisi dahilinde ve mümkün olduğunca ortak belirlenen zamanlarda yapılması gerekir.
Emlak Danışmanı Gösterim Yapabilir mi?
Ev sahibi, satış veya kiralama işlemleri için bir emlak danışmanıyla çalışabilir.
Ancak emlak danışmanının da kiracının izni olmadan taşınmaza girme yetkisi bulunmamaktadır.
Gösterim yapılabilmesi için;
- Kiracıya önceden bilgi verilmesi,
- Randevu oluşturulması,
- Makul saatlerin tercih edilmesi
gerekmektedir.
Bu kurallar emlak danışmanları açısından da aynen geçerlidir.
Ev Sahibi ve Kiracı Nasıl Ortak Takvim Oluşturmalı?
Uzmanlar, hukuki uyuşmazlıkların büyük bölümünün iletişim eksikliğinden kaynaklandığını belirtiyor.
Bu nedenle tarafların yazılı olarak ortak bir gösterim planı hazırlaması tavsiye ediliyor.
Örneğin;
- Haftada bir veya iki gün gösterim yapılması,
- Gösterim saatlerinin önceden belirlenmesi,
- Her randevunun en az 24 saat önce bildirilmesi,
- Gösterim süresinin makul tutulması
hem kiracının özel yaşamını koruyor hem de satış sürecinin aksamadan ilerlemesine katkı sağlıyor.
Kiracının Özel Hayatına Saygı Gösterilmeli
Kiracı, kira sözleşmesi devam ettiği sürece taşınmazın yasal kullanıcısıdır.
Bu nedenle;
- Sürekli telefonla rahatsız edilmesi,
- Haber verilmeden kapıya gelinmesi,
- Israrcı davranılması,
- Aynı gün içinde çok sayıda alıcının getirilmesi
dürüstlük kuralıyla bağdaşmayabilir.
Mahkemeler, tarafların karşılıklı haklarını dengeli biçimde kullanmasını beklemektedir.
Satış Sürecini Kolaylaştırmak İçin Taraflara Öneriler
Gayrimenkul uzmanları, tarafların anlaşarak hareket etmesinin hem satış süresini kısalttığını hem de hukuki sorunların önüne geçtiğini belirtiyor.
Bu kapsamda şu öneriler öne çıkıyor:
- Gösterim günleri önceden planlanmalı.
- Yazılı iletişim tercih edilmeli.
- Gösterim saatleri kiracının günlük yaşamına uygun olmalı.
- Alıcı ziyaretleri gereksiz yere uzatılmamalı.
- Taraflar karşılıklı iyi niyet çerçevesinde hareket etmeli.
Bu yaklaşım, hem taşınmazın değer kaybetmeden pazarlanmasını hem de kiracının huzurunun korunmasını sağlayabilir.
Hukuki Süreçte Belgelerin Önemi
Taraflar arasında uyuşmazlık yaşanması halinde en önemli deliller yazılı belgelerdir.
Bu nedenle;
- Mesaj kayıtları,
- E-posta yazışmaları,
- Noter ihtarnameleri,
- Randevu kayıtları,
- Emlak danışmanı tutanakları,
- Tanık beyanları
mahkeme sürecinde değerlendirilebilecek deliller arasında yer alabilir.
Bu nedenle hem ev sahiplerinin hem de kiracıların tüm iletişimlerini mümkün olduğunca yazılı şekilde yürütmeleri önerilmektedir.
Sonuç: Tarafların Hakları Dengeli Şekilde Korunuyor
Kiracı ile ev sahibi arasındaki ilişki, yalnızca kira bedelinin ödenmesinden ibaret değildir. Kira sözleşmesi devam ettiği sürece hem kiracının konut dokunulmazlığı hem de ev sahibinin mülkiyet hakkı kanun tarafından korunmaktadır.
Türk Borçlar Kanunu, taşınmazın satılması veya yeniden kiraya verilmesi gibi durumlarda kiracının, makul zamanlarda taşınmazın gösterilmesine katlanma yükümlülüğü bulunduğunu düzenlemektedir. Ancak bu yükümlülük, ev sahibine sınırsız bir yetki vermez. Gösterimler önceden haber verilerek, kiracının özel yaşamını aksatmayacak şekilde planlanmalıdır.
Kiracı, haklı bir neden olmaksızın evi sürekli göstermeyi reddederse hukuki sorumlulukla karşılaşabilir. Aynı şekilde ev sahibi de kiracının izni olmadan taşınmaza giremez, baskı kuramaz veya özel hayatını ihlal edecek davranışlarda bulunamaz.
Uzmanlar, tarafların dava yoluna gitmeden önce iletişim kurmalarını ve ortak bir gösterim planı oluşturmalarını tavsiye ediyor.
Uzmanlardan Ev Sahiplerine Tavsiyeler
Gayrimenkul hukuku uzmanlarına göre ev sahiplerinin aşağıdaki hususlara dikkat etmesi olası uyuşmazlıkların önüne geçebilir:
- Gösterim taleplerini önceden yazılı olarak bildirin.
- Kiracının çalışma ve aile düzenini dikkate alın.
- Aynı gün içinde çok sayıda gösterim planlamayın.
- Randevu saatlerini karşılıklı mutabakatla belirleyin.
- Gösterimlerin makul sürelerde tamamlanmasını sağlayın.
- Anlaşmazlık halinde noter ihtarnamesi gibi hukuki yolları tercih edin.
Bu yaklaşım, hem satış sürecinin hızlanmasına hem de hukuki risklerin azalmasına katkı sağlar.
Kiracılara Önemli Hatırlatmalar
Kiracılar da kira sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumludur.
Bu kapsamda kiracıların;
- Haklı bir neden yoksa gösterim taleplerini sürekli reddetmemesi,
- Belirlenen randevu saatlerine uyması,
- Ev sahibine karşı dürüstlük kuralına uygun davranması,
- Yazılı iletişim kurması,
- Gösterim sırasında taşınmazın güvenliği konusunda gerekli özeni göstermesi
ileride yaşanabilecek hukuki sorunların önüne geçebilir.
Ev Sahiplerinin En Sık Yaptığı Hatalar
Uygulamada bazı ev sahipleri haklı olduklarını düşünerek kanuna aykırı yöntemlere başvurabiliyor.
Bunların başında;
- Haber vermeden eve gitmek,
- Kiracının izni olmadan anahtarla içeri girmek,
- Çilingir çağırmak,
- Sürekli telefonla rahatsız etmek,
- Aynı gün içinde çok sayıda alıcı getirmek,
- Elektrik, su veya doğal gazı kesmek gibi baskı yöntemleri uygulamak
geliyor.
Bu tür davranışlar hukuki sorumluluk doğurabileceği gibi, kiracının maddi ve manevi tazminat talep etmesine de neden olabilir.
Kiracıların En Sık Yaptığı Hatalar
Bazı kiracılar ise taşınmazın gösterilmesini tamamen engelleyerek yanlış bir tutum sergileyebiliyor.
En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
- Hiçbir gerekçe göstermeden tüm randevuları reddetmek,
- Kapıyı hiç açmamak,
- Alıcı adaylarını içeri almamak,
- Emlak danışmanını sürekli geri çevirmek,
- Satış sürecini bilinçli olarak geciktirmek,
- Ev sahibinin iletişim girişimlerine cevap vermemek.
Bu tür davranışlar, uyuşmazlığın mahkemeye taşınmasına ve kiracının hukuki sorumlulukla karşılaşmasına yol açabilir.
Tarafların Uzlaşması Neden Daha Avantajlı?
Gayrimenkul sektöründe yaşanan uyuşmazlıkların önemli bir bölümü, tarafların karşılıklı iletişim kurmasıyla çözülebilmektedir.
Örneğin;
- Haftada belirli günlerde gösterim yapılması,
- Her randevunun en az 24 saat önceden bildirilmesi,
- Gösterim süresinin kısa tutulması,
- Emlak danışmanının randevuları tek seferde planlaması
hem kiracının yaşam düzenini korur hem de ev sahibinin satış veya kiralama sürecini hızlandırır.
Uzmanlara göre uzlaşma kültürü, uzun ve maliyetli dava süreçlerine kıyasla çok daha verimli sonuçlar doğurmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Kiracı evi göstermek zorunda mı?
Evet. Satış veya yeniden kiralama gibi haklı nedenlerin bulunması halinde, kiracı makul gün ve saatlerde taşınmazın gösterilmesine izin vermekle yükümlüdür.
Ev sahibi istediği zaman eve girebilir mi?
Hayır. Ev sahibi, kiracının izni olmadan veya önceden haber vermeden taşınmaza giremez.
Kiracı her gösterim talebini kabul etmek zorunda mı?
Hayır. Hastalık, şehir dışında olma veya benzeri haklı nedenler varsa gösterim başka bir tarihe ertelenebilir. Ancak sürekli ve sebepsiz ret hukuki sorunlara yol açabilir.
Evi göstermeyen kiracı tahliye edilir mi?
Tek başına evi göstermemek otomatik olarak tahliye nedeni değildir. Ancak kiracının kötü niyetli davranışları ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini sürekli ihlal etmesi halinde somut olayın özelliklerine göre hukuki süreç gündeme gelebilir.
Ev sahibi çilingirle eve girebilir mi?
Hayır. Kiracının rızası olmadan taşınmaza girilmesi hukuka aykırı sonuçlar doğurabilir.
Ev Sahibi ve Kiracı İçin Bilinmesi Gereken Temel Kurallar
- Gösterim zorunluluğu sınırsız değildir. Gösterimler makul gün ve saatlerde yapılmalıdır.
- Kiracının özel hayatı korunur. Ev sahibi önceden haber vermeden taşınmaza giremez.
- Yazılı iletişim önemlidir. Gösterim talepleri mümkün olduğunca mesaj, e-posta veya noter ihtarnamesiyle yapılmalıdır.
- Haklı gerekçeler dikkate alınır. Hastalık, şehir dışında olma veya benzeri nedenlerle gösterim ertelenebilir.
- Sürekli ve sebepsiz ret hukuki sonuç doğurabilir. Kiracının kötü niyetli davranışları yargı sürecine konu olabilir.
- Uzlaşma her zaman önceliklidir. Tarafların ortak bir gösterim takvimi belirlemesi, hem satış sürecini hızlandırır hem de hukuki uyuşmazlıkların önüne geçer.
Bu Sayfayı Favorilerinize Ekleyin
acilensatilik.com Haberlerini Paylaşabilirsiniz
acilensatilik.com'da yayınlanan özgün haber içerikleri; kaynak bağlantısı korunarak, haberin orijinalliği değiştirilmeden internet sitelerinde ve dijital yayınlarda paylaşılabilir.
Haberi Kaynağından GörüntüleEtiketler
evi göstermeyen kiracı, ev sahibinin hakları, kiracı evi göstermek zorunda mı, kiracı hakları, ev satışı ve kiracı, Türk Borçlar Kanunu kira, gayrimenkul hukuku,#KiracıHakları, #EvSahibi, #KiraSözleşmesi, #GayrimenkulHukuku, #EvSatışı, #EmlakHaberleri, #AcilenSatilik






